Datum kreiranja 07 Novembar 2019
Štampa

U sklopu Twinning projekta između Bosne i Hercegovine, kao države korisnice i Hrvatske, Francuske i Letonije, kao država članica, pod nazivom „Jačanje institucionalnih kapaciteta za priznavaje kvalifikacija u visokom obrazovanju u BiH“ predstavnici Centra za informisanje i priznavanje dokumenata iz oblasti visokog obrazovanja (u daljem tekstu CIP) su posjetili Twinning partnera u Francuskoj, Centre for International Pedagogical Studies (CIEP) u Parizu.

Tokom studijske posjete, zaposlenici CIP-a su imali priliku da steknu znanje o francuskom obrazovnom sistemu, kvalifikacijskom okviru, principima osiguranja kvaliteta pri izvođenju regulisanih profesija i rješenjima za različite probleme ovog projekta.

Twinning Study visit Paris 13-19 October 2019Prvi sastanak je održan s predstavnikom Predsjedničke konferencije francuskih univerziteta. Najznačajniji podaci o francuskom sistemu visokog obrazovanja, predstavljeni na ovom sastanku su 73 javna univerziteta, 3500 javnih i privatnih visokoškolskih ustanova, 30-40 najvećih škola inženjerstva, 2 600 000 studenata, od kojih su 350 000 inostrani studenti. Najveći broj inostranih studenata dolazi iz SAD-a, Ujedinjenog Kraljevstva, Australije i Njemačke. U sastavu Konferencije postoje različite komisije za istraživanje, finansije , vanjske poslove, socijalna pitanja studenata, kao i odbori za medicinu, pravo i integritet. Raspravljalo se o načinima kako privući strane studente, i ustanovljeno je da stopa zapošljivosti i visok nivo nauke najviše privlače strane studente. Zapošljivost je najvažnija za prvi ciklus visokog obrazovanja, dok je za doktorske studijske programe navažniji visok nivo nauke. Što se tiče odnosa obrazovanja i politike, Konferencija je bila pod upravom Ministarstva za obrazovanje, sada je Konferencija nezavisna, međutim i dalje održava odnose i saradnju sa Ministarstvom.

Twinning Study visit Paris 13-19 October 2019 2U popodnevnoj sesiji posjećen je francuski ENIC/NARIC centar. Predstavnici centara razmijenili su najbolje prakse. Tokom posjete posvećena je posebna pažnja onlajn sistemu za prijave pod nazivom „Phoenix“. Ovaj sistem je dobro struktuisan i olakšava proceduru priznavanja. Ovaj sistem bi bio veliki izazov u razvijanju procedura priznavanja u Bosni i Hercegovini, kao i sredstvo za njihovo olakšavanje. Druga veoma važna prednost je to što odluke o priznavanju nisu pravno obavezujuće i Bosna i Hercegovina bi trebala da teži ka tome da izdaje samo izjave koje bi sadržale osnovne informacije o pravima koja inostrana kvalifikacija daje u zemlji porjekla.

Twinning Study visit Paris 13-19 October 2019 3Drugi dan je bio posvećen posjeti francuskog Ministarstva obrazovanja. Raspravljalo se o procedurama akademskog priznavanja i ustanovljeno je da postoje različiti pristupi i procedure među univerzitetima, kao i različita interpretacija glavnog principa Lisabonske konvencije. Ministarstvo obrazovanja može samo savjetovati univerzitete, koji imaju potpunu slobodu u razvijanju procedura akademskog priznavanja. Kako bi se poboljšale procedure akademskog priznavanja u Francuskoj, osnovana je radna grupa koja se sastoji od predstavnika ministarstava, ENIC-NARIC centra i univerziteta. Što se tiče priznavanja stručnih kvalifikacija postoje posebne procedure za svaku pojedinačnu profesiju i složenost u postupcima priznavanja zavisi od profesije.

Twinning Study visit Paris 13-19 October 2019 4Obrazovanje je jedan od glavnih prioriteta u Francuskoj. Iz tog razloga razvijena je platforma za pristup visokom obrazovanju gdje studenti mogu izraziti svoj interes na kojim univerzitetima bi željeli studirati, a univerziteti mogu odabrati one kanditate koji im najbolje odgovaraju. Kao rezultat toga ovaj pristup je pokazao pozitivne rezultate na univerzitetima. Što se tiče razmjene studenata, Francuska je potpisala mulitilateralne sporazume i sporazume o priznavanju sa mnogim zemljama.

 

Treći dan je bio posvećen osiguranju kvaliteta kvalifikacija i studijskih programa. Prvo je posjećena institucija „France Competences“, koja je novi rukovodilac u Francuskom kvalifikacijskom okviru i njegovom odnosu sa visokoškolskim ustanovama. Ova institucija za svoj rad odgovara Ministarstvu rada i drugim partnerima poput države, regiona.. Ima 70 zaposlenika, od kojih se 25. bavi kvalifikacijama. Tokom rasprave istaknutno je postoje tri generacije u razvoju Francuskog kvalifikacijskog okvira, počevši od 1972. Druga generacija je počela 2002. i zasniva se na dvije vrste kvalifikacija, formalnim kvalifikacijama i kvalifikacijama koje su zasnovane na kompetencijama, a takođe su uvedeni i nivoi kvalifikacija. Da bi se pokrenuo novi studijski program mora se proći kroz dvije faze provjere kvaliteta, prvu provodi Ministarstvo obrazovanja u vezi zakonske ispunjenosti, a drugu provodi France Competences u svrhu zadovoljavanja potreba tržišta rada. Glavni zadaci ove institucije su regulisanje cijeloživotnog učenja i pripravništva, kvaliteta studijskih programa i pojednostavljivanje sistema cijeloživotnog učenja.

 Twinning Study visit Paris 13-19 October 2019 5Druga po redu instucija bila je „High Council for Evaluation of Research and Higher Education (HCERES)“. To je najveća institucija koja se bavi osiguranjem kvaliteta visokoškolskih ustanova i studijskih programa. Svake godine akredituju oko 1050 studijskih programa i 50 visokoškolskih ustanova. Osnovana je od strane Francuskog parlamenta, nezavisna je i ima 102 radnika. Glavni cilj njihovog rada je kontinuirani razvoj u osiguranju kvaliteta na visokoškolskim ustanovama putem institucionalne strategije.

Nakon toga predstavnici Centra su posjetili „Commission des titres d'ingenieur (CTI)“ koja je osnovana 1934. To je tijelo nadležno za izvođenje procesa evaluacije, što dovodi do akreditacije institucija koje dodijeljuju inženjersku kvalifikaciju"titre d'ingenieur diplome". Specifičnost CTI se ogleda u tome što se sastoji od jednakog broja članova iz akademske zajednice i industrije (po 16 članova). Članove imenuje Ministar visokog obrazovanja. Nihov rad je volonterski i uključeni su u izradi nacrta referentnih dokumenata za inženjerske programe, učestvuju u procesima evaluacije, odlučuju o ishodima akreditacije i komuniciraju sa akterima. Uz to, još 50 stručnjaka pruža pomoć u oblastima svoje stručnosti poput inženjerstva, nauke, obrazovanja, međunarodnih odnosa i osiguranja kvaliteta. Između ostalog nadležni su za postupke akreditacije francuskih i inostranih visokoškolskih ustanova, definisanje generičkog profila inženjera, izradu standarda i smjernica, savjetovanje u vezi inženjerske profesije i obrazovanja, djelovanje u korist

inženjerskih i stručnih kvalifikcaija, potvrđivanje kvaliteta, što znači da je CTI osnivajući član Evropske mreže za akreditaciju inženjerskog obrazovanja (ENAEE) i ovlašten je da dodjeljuje evropsku potvrdu kvaliteta za inženjerske studijske programe, EURR-ACE potvrda.

Twinning Study visit Paris 13-19 October 2019 6Na kraju studijske posjete bilo je očigledno da Francuska ulaže mnogo u reforme i razvoj visokog obrazovanja. Novoosnovana France Competences je samo potvrda takvog stava. Radnici iz različitih institucija su posvećeni promjenama, što je i primjetno iz mnogih inicijativa tokom posljednih godina. Institucijama je data nezavisnost, ali ipak postoji određena vrsta kontrole od strane države, što je veoma pozitivan pristup gledajući iz perspektive BiH. Uzimajući u obzir ovaj veoma veliki obrazovni sistem nije lako pronaći usporedbu sa trenutnom situacijom u visokom obrazovanju u BiH. Ali iz mikro perspektive, što se tiče priznavanja kvalifikacija, BiH bi trebala da teži ka prelasku sa pravno obavezujećeg priznavanja na izdavanje izjava. Uz to, trebao bi se uvesti i onlajn sistem za podnošenje zahtjeva. Što se tiče generalnih obrazovnih reformi u BiH potrebna su dodatna sredstva, instuticionlni i ljudski kapaciteti i posvećenost svih aktera kako bi se poboljšalo visoko obrazovanje, što će biti potrebno u skorijem vremenskom periodu.